Bestuur  

Bestuur

Voorzitter
Mw F J.H.Steketee
Het Eiland 11, 7231 NV Warnsveld. 0575-521248
inesteketee@hotmail.com

Secretaris
D. Kranendonk
Van Essenstraat 52, 7203DM Zutphen. 0575-526736
dirkkranendonk1@gmail.com

Penningmeester
E. de Bie
de Cloese 93, 7339 CM Ugchelen. 055-5425804
e.j.de.bie@kpnmail.nl

S. Dangremond
De Gaikhorst 179, 7231 NK Warnsveld. 0575-526574
s.dangremond@kpnmail.nl

Web
G. Menting | Blankeboom Tekst
Broekstraat 39, 6999 DJ Hummelo. 0314 381305
gerard@blankeboom.net

Cursusleider
Mw.F J.H.Steketee

Contributie
De contributie bedraagt € 50 per jaar. Overmaken op NL46INGB0005545167 t.n.v. Amateur wijnmakersgilde Arnolt van Gelre.

Lokatie
Kolenstraat 27 b in Zutphen. Gildeavond in principe iedere eerste vrijdag van de maand, 20 uur. Zie voor de laatste info de agenda.

Internet

www.wijngildearnoltvangelre.nl

   

(Bron FAWBG, auteur Ton Lauret)

RefractometerAnton Keetels merkte onlangs het volgende op: De tabel bij mijn refractometer geeft bij een dichtheid (s.g.) 1035 ofwel 1,035 kg/l of 35°Öchsle dat er 97 gram suiker per liter aanwezig is. Als je met een refractometer in de wijngaard werkt dan denk je dat de tabel die bij je refractometer hoort voor druiven is, maar de tabel bij mijn refractometer is voor suikerwater en in druiven zitten ook nog zuren, smaak- en reukstoffen dus ik moet een andere tabel (voor druiven) gebruiken. Let dus op met welke tabel je werkt.

Wat is een refractometer?

Refractometers zijn optische precisie-instrumenten waarvan de werking is gebaseerd op de breking van licht door een vloeistof. Er bestaat een wetmatige relatie tussen de breking van licht en de dichtheid van vloeistoffen. Door het waarnemen van de grens waarop een totale reflectie plaatsvindt, kan door een in het ’verrekijkertje’ (oculair) van de refractometer aangebrachte schaalverdeling direct de dichtheid of het percentage droge stof in de gemeten vloeistof worden afgelezen. Net als bij densimeters heeft men refractometers met diverse schalen waarin de aflezing plaatsvindt. In de wijnbouw en bierbrouwerij worden zgn. ’zakrefractometers’ gebruikt, meestal met een schaal in graden Öchsle of Plato. Om te meten wordt het belichtingsplaatje omhoog geklapt, waarna enige druppels vloeistof op het prisma worden opgebracht. Vervolgens wordt het belichtingsplaatje dichtgeklapt. De refractometer wordt vervolgens op een grote lichtbron gericht, waarna men door het oculair op de grens van helder/donker de aflezing ziet. Voor gebruik kan men de refractometer met een stelschroefje het apparaatje ijken.

Refractometers zijn erg gevoelig voor temperatuurveranderingen. Dit is de reden waarom de behuizing een rubber greep heeft, die ervoor zorgt dat temperatuur van de hand van de gebruiker geen invloed heeft op de metingen. Het rubber van de oculair beschermd het instrument van inkomend licht tijdens de metingen.

Alle refractometers zijn geijkt bij 20°C. Er moet dus ook bij ongeveer die temperatuur worden gewerkt.

Refractie principe

Uitleg refractometerEen voorbeeld van hoe de refractie index verandert t.o.v. de ene en de andere vloeistof, kan eenvoudig wordt uitgelegd; door een pen in een glas te steken met alleen water en een glas met water en daarin opgeloste suiker. Wanneer de pen is geplaatst in het glas met alleen water is de pen licht gebogen, wanneer de pen in het glas met suikerwater wordt gestoken is de pen meer gebogen. Dit is het fenomeen lichtrefractie (lichtbreking).

Refractometers zijn vaak afgestemd op de soort vloeistof, waarvan de dichtheid moet worden gemeten. Iedere vloeistof heeft een unieke brekingsindex. Een refractometer waarmee men in de wijngaard de dichtheid van het druivensap bepaalt, kan bijvoorbeeld niet gebruikt worden voor het nauwkeurig bepalen van de dichtheid van ander vruchtensap.

Andere refractometers geven in een getal de gevonden brekingsindex weer. Dit getal moet met behulp van een omrekeningstabel voor de betreffende vloeistof worden omgerekend naar de dichtheid ervan.

Wat we ook meten, we weten nooit exact hoeveel suiker een liter most bevat!

Het mogelijk haalbare alcoholgehalte bij volledige vergisting en de hoeveelheid suiker is gebaseerd op gemiddelden bij de meting van most. Afhankelijk van het gehalte aan zuur en de in de most aanwezige andere stoffen zoals tannine, kleur-, geur- en smaakstoffen, eiwitten, enz. kan het suikergehalte variëren.

Omrekenen van en naar Öchslegraden.

Globaal gelden voor het omrekenen van ˚Öchsle naar gram suiker/liter de volgende regels:

  • voor druivenmost van meer dan 80˚Öchslesuikergehalte in g/l = (2,5 x ˚Öchsle) – 20
  • voor druivenmost van minder dan 80˚Öchslesuikergehalte in g/l = (2,5 x ˚Öchsle) – 40
  • voor appel- en perenmostsuikergehalte in g/l = (2 x ˚Öchsle) + 10
  • voor bessen- en morellenmostsuikergehalte in g/l = (2,5 x ˚Öchsle) – 20
  • voor overig fruitHiervoor gebruikt men een dichtheidstabel die aangeeft het aantal grammen saccharose dat in zuiver water is opgelost.

Aan de hand van veel metingen is voor het omrekenen van Öchslegraden naar grammen suiker voor diverse soorten vruchten tabel S2 ontwikkeld met diverse kolommen waaruit men eenvoudig, aan de hand van de gemeten dichtheid, voor verschillende soorten most het suikergehalte (in g saccharose per liter) kan aflezen.

De daadwerkelijk aanwezige hoeveelheid suiker wordt redelijk nauwkeurig benaderd. Met behulp van de tabellen hierna (uit het boek Wijnmaken en Beoordelen voor Amateurs) kan eenvoudig het suikergehalte worden benaderd.

Anton Keetels mat een dichtheid van 1035.

In tabel S2 lezen we af, dat deze dichtheid duidt op:

ca 80 g suiker / liter voor    appels en peren
67,5                             bessen
67,5                             druiven
95,9                             suikerwater.

Gaan we vervolgens met de gevonden hoeveelheid suiker kijken in tabel S3, dan vinden we het potentieel mogelijke alcoholpercentage dat we met die most kunnen bereiken:

appels / peren               4,8 vol. %
bessen                         4,0
druiven                         4,0
suiker                           5,7.

Zoals u ziet, is de alcoholopbrengst nogal verschillend. Heeft iemand druiven met een dichtheid van 1085 g/l, dan is het gevolg van een onjuist gebruik van tabellen nog groter.

De dichtheid duidt bij druiven  op 182,7 g suiker / liter, goed voor 10,9 vol.% alcohol;
suikerwater  225,1 => 13,3 vol. %.
Een niet onbelangrijk verschil !

tabel S2:  relatie tussen dichtheid en hoeveelheid suiker voor diverse vruchten

*) Correctie van metingen in de kolom overig fruit:

Afhankelijk van de gemeten hoeveelheid zuur (in g wijnsteenzuur/liter) wordt een correctie toegepast, als volgt:
- sap met minder dan 6 g zuur per liter: verminder de gevonden suikerhoeveelheid met 15 g/l
- sap met 6 tot 10 g zuur per liter: verminder de gevonden suikerhoeveelheid met 20 g/l
- sap met meer dan 10 g zuur per liter: verminder de gevonden suikerhoeveelheid met 25 g/l
- sap van morellen en kelleries: verminder de gevonden suikerhoeveelheid met 35 g/l.

Aan de hand van het volgens tabel S2 bepaalde suikergehalte van een most, kan in tabel S3 de relatie tussen de aanwezige hoeveelheid suiker en het te bereiken alcoholgehalte bij volledige vergisting worden afgelezen.

tabel S3:  relatie tussen suikergehalte in most en het na volledige vergisting te bereiken alcoholpercentage
(afgeleid van EEG verordening 2676/90, gemeten bij 20°C)

   

Zoeken  

   

Verhuur gildekelder  

Met de Gildekelder aan de Kolenstraat in Zutphen beschikt Amateurwijnmakersgilde Arnolt van Gelre over een toepasselijk en sfeervol onderkomen. Omdat het slechts een beperkt aantal avonden per maand voor verenigingsactiviteiten wordt gebruikt is het ook mogelijk om de kelder te huren voor eenmalige of regelmatige activiteiten. Wie in Zutphen of omgeving belangstelling heeft voor gebruik van de Gildekelder of daar informatie over wil hebben kan contact opnemen met keldermeester Eva Reinds: evareinds@kpnmail.nl

   

Hier advereren?  

Informatie over een advertentie op deze positie gewenst? Mail naar info@wijngildearnoltvangelre.nl.

   
   
   
   
© Copyright 2018 Blankeboom Tekst Hummmelo. Website gemaakt met Joomla!